God of War 3Hạ được Zeus, Kratos còn lại gì?

Chiến trường biết chuyển mình

Cuộc tiến công mở màn tiếp nối hồi kết God of War II. Kratos cùng các Titan đánh lên Olympus, và Gaia trở thành con đường đưa hắn tới đỉnh núi. Đất dưới chân người chơi là da thịt, đá và cây cối trên cơ thể một sinh vật đang sống. Mỗi lần Gaia nghiêng người, mặt bằng chiến đấu lại đổi hướng.

Cơ chế bám, leo và chiến đấu vì thế được buộc vào cùng một tình thế. Muốn đánh trả Poseidon, Kratos phải giữ được chỗ đứng. Máy quay có lúc lùi xa, để cả thân thể hắn gần như biến mất trên người Titan; rồi bất ngờ áp sát, trả nguy hiểm về khoảng cách một cánh tay. Quy mô được cảm nhận bằng việc phải sống sót trong đó.

Về sau, cuộc chạm trán Cronos đẩy ý tưởng ấy đi xa hơn. Một bàn tay có thể thành bức tường, một cử động có thể đổi cả đường đi. Trò chơi khiến cơ thể đối thủ trở thành địa hình cần đọc và vượt qua. Đây là một phần rất riêng của God of War III: trận đánh khổng lồ vẫn được kể bằng những điểm bám nhỏ bé của Kratos.

Khoảnh khắc máy quay đổi phía

Sau khi bị kéo khỏi lớp sức mạnh bao bọc, Poseidon nằm trước Kratos. Vị thần cảnh báo về điều sẽ xảy ra nếu Olympus bị hủy diệt. Nhưng Kratos đã đi quá xa để lắng nghe. Rồi máy quay chuyển sang góc nhìn của Poseidon, đặt người chơi ở phía đang hứng chịu cơn giận.

Những thao tác kết liễu vẫn dẫn trận đánh tới hồi kết. Chỉ có vị trí của chúng ta trong hình ảnh đã đổi. Gương mặt lao tới trước màn hình giờ là Kratos. Cảm giác áp đảo mà trò chơi vừa trao bắt đầu mang một hình hài khó chịu hơn: từ đôi mắt của kẻ bị đánh, người hùng do ta điều khiển giống một tai họa.

Poseidon chết, biển tràn lên đất liền. Trò chơi nối một chiến thắng rất riêng với hậu quả vượt xa chiến trường. Người chơi được đi tiếp, còn những người phàm phía dưới không có quyền lựa chọn. Ngay từ vị thần đầu tiên, God of War III đã đặt niềm phấn khích và sự bất an cạnh nhau.

Người con mang nỗi sợ của người cha

Đỉnh Olympus là nơi một người con tìm đến cha mình với thanh kiếm trên tay. Zeus có ngai vàng để giữ; Kratos có một mối thù muốn trả. Trong thế giới của trò chơi, quyền lực và huyết thống quấn chặt vào nhau. Nỗi sợ bị con lật đổ khiến mái nhà của thần linh trở thành nơi những người cùng máu phải đề phòng nhau.

Câu chuyện còn cho nỗi sợ ấy một hình dạng cụ thể. Khi Kratos mở chiếc hộp năm xưa để đánh bại Ares, những điều ác thoát ra và xâm chiếm các vị thần; Nỗi Sợ hãi tìm đến Zeus. Chi tiết này giúp giải thích sự tha hóa của thần vương trong mạch truyện, nhưng không khiến mọi tội lỗi của ông tự biến mất.

Gaia cũng có cuộc chiến của riêng mình. Khi Zeus đánh bật cả hai khỏi đỉnh núi, bà bỏ mặc Kratos đang bám víu. Đồng minh hóa ra chỉ cần hắn khi hắn còn hữu dụng. Những lời hứa tiếp tục đẩy người chiến binh từ bàn tay quyền lực này sang bàn tay khác.

Olympus, âm phủ, Titan và ngọn lửa thiêng tạo nên chất Hy Lạp của câu chuyện. Tuy vậy, đây là cách God of War viết lại thần thoại để dựng bi kịch riêng. Khi đọc động cơ của Zeus hay Pandora, chúng ta đang theo luật của thế giới trò chơi, chứ không dùng các cảnh ấy như bản kể nguyên gốc của thần thoại cổ.

↗

Mỗi món vũ khí là một phần thế giới bị lấy đi

Rơi xuống dòng Styx, Kratos bị rút cạn sức mạnh. Athena hiện ra dưới dạng linh thể, trao cho hắn Blades of Exile và chỉ đường tới Ngọn lửa Olympus. Sau màn mở đầu đầy uy lực, người chơi phải xây lại khả năng chiến đấu. Sự mất mát của nhân vật được biến thành một điều có thể cảm nhận qua những gì bàn tay còn làm được.

Hành trình lấy lại sức mạnh cũng là hành trình tước đoạt. Móc câu của Hades trở thành vũ khí mới. Thủ cấp Helios giúp soi sáng bóng tối và phát hiện lối ẩn. Đôi hài Hermes mở những đoạn đường cần tốc độ. Nemean Cestus của Hercules đưa vào các cú đánh nặng và khả năng phá những vật cản phù hợp. Mỗi phần thưởng vừa thay đổi cách đánh, vừa tác động tới cách khám phá màn chơi.

Ở phía còn lại, thế giới mất dần những gì từng nuôi sống nó. Helios ngã xuống, trời bị bóng tối bao phủ. Cái chết của Hermes kéo theo dịch bệnh. Khi Hera chết, cây cối quanh đó héo rũ. Trò chơi liên tục đặt cạnh nhau hai chuyển động: sức mạnh của Kratos tăng lên, sự sống quanh hắn suy giảm.

Đó là chỗ gameplay làm câu chuyện sắc hơn. Phần thưởng đến ngay, bằng một công cụ mới và một cánh cửa vừa mở. Cái giá thường ở xa hơn, trong bầu trời tối hoặc mặt đất hoang tàn. Khoảng cách ấy có thể khiến người chơi tiếp tục tiến lên trước khi kịp dừng lại để nghĩ xem mình vừa đổi điều gì lấy chiến thắng.

↗

Hai người cha, một đứa trẻ

Giữa những kẻ muốn giữ ngai vàng, Hephaestus muốn giữ con. Pandora ra đời từ Ngọn lửa Olympus và có thể dập tắt nó, mở đường tới chiếc hộp bên trong. Nhưng với vị thần thợ rèn, nàng đã trở thành con gái. Điều mà người khác gọi là chìa khóa lại là sinh mạng ông muốn che chở.

Vì thế, lời hứa rèn vũ khí cho Kratos trở thành một cái bẫy. Hephaestus sai hắn đi lấy đá Omphalos ở chỗ Cronos, hy vọng người chiến binh sẽ không trở về. Khi kế hoạch thất bại, ông liều tấn công và phải trả giá bằng mạng sống. Đến phút cuối, điều ông cầu xin vẫn là sự an toàn của Pandora.

Kratos biết cảm giác mất con. Thế nhưng con đường hắn đang theo đuổi lại dẫn thẳng tới đứa trẻ mà một người cha khác vừa chết để bảo vệ. Chi tiết ấy khiến việc giải cứu Pandora mang theo một sức nặng khác: người cứu nàng cũng đang đưa nàng tới nơi Hephaestus sợ nhất.

Khi Pandora tin tưởng và ôm lấy Kratos, nhịp kể chậm lại. Sau những bàn tay dùng để kéo, siết và đoạt lấy, trò chơi cho ta thấy một bàn tay bắt đầu muốn nâng đỡ. Quan hệ ấy chạm tới phần người đã bị cơn giận vùi lấp. Từ đây, thắng một trận đánh chưa chắc còn là điều quan trọng nhất trong cảnh.

↗

Bàn tay không giữ nổi Pandora

Trước Ngọn lửa Olympus, Kratos muốn tìm một cách khác. Pandora hiểu nàng phải bước vào lửa để mở đường tới chiếc hộp. Rồi Zeus xuất hiện, kéo cả hai trở lại giữa mối thù cha con. Trong lúc giao chiến, Pandora chạy về phía ngọn lửa; Kratos kịp nắm tay nàng.

Đó là một hình ảnh nhỏ giữa trò chơi đầy những cơ thể khổng lồ. Kratos đã bám qua Titan, chống lại sức kéo của Hades, khuất phục bao nhiêu kẻ địch. Lúc này, điều hắn cần làm chỉ là giữ một người. Nhưng Zeus nhắc tới đứa con gái đã chết, và cơn giận cũ lại chiếm lấy hắn.

Kratos buông tay để lao vào Zeus. Pandora bước vào lửa. Cảnh ấy đau vì trò chơi đã cho chúng ta nhìn thấy một khoảnh khắc khác có thể được giữ lâu hơn: nàng vẫn còn ở đầu kia bàn tay. Sức mạnh giúp Kratos vượt qua hầu hết vật cản, nhưng không giúp hắn làm chủ được phản ứng của mình đúng lúc cần nhất.

Chiếc hộp rỗng và thứ đã ở đó từ lâu

Ngọn lửa tắt. Kratos mở hộp. Bên trong trống rỗng. Sau một hành trình liên tục dạy người chơi rằng vượt qua thử thách sẽ có phần thưởng, God of War III đưa ra một khoảng trống đúng ở nơi lời hứa lớn nhất được đặt vào.

Pandora đã chết, còn sức mạnh Kratos tìm kiếm không nằm ở đó. Ý nghĩa sự hy sinh ấy chỉ hiện rõ ở đoạn cuối. Sau cuộc chiến trong thân thể Gaia, Kratos vẫn bị linh thể Zeus kéo vào bóng tối, nơi ký ức về vợ, con gái và Pandora trở lại. Những mất mát ấy chưa từng được chữa lành bằng các chiến thắng.

Tiếng Pandora trong ký ức dẫn hắn tới Hy vọng. Theo lời giải thích của Athena ở cuối trò chơi, chính nàng đã đặt sức mạnh ấy vào chiếc hộp để chống lại những điều ác. Khi Kratos mở hộp trong phần đầu, các điều ác thoát ra còn Hy vọng đi vào hắn, rồi bị vùi dưới nỗi sợ và tội lỗi.

Pandora giúp Kratos tìm lại điều đã ở trong mình. Đây là một sức mạnh có thật trong cốt truyện; đồng thời, nó cho phép đọc đoạn kết như khoảnh khắc nhân vật bắt đầu đối diện phần đời mình luôn muốn chôn đi. Tiếng nói của Pandora tiếp tục có ý nghĩa sau khi ngọn lửa đã tắt.

↗

Còn một quyền lực chờ được trao

Zeus cuối cùng gục ngã dưới những cú đánh của Kratos. Các nhịp điều khiển dồn tới một trận kết liễu mà màn hình dần bị sắc đỏ lấp đầy. Đích đến của cả cuộc báo thù đã ở đây. Nhưng khi cơn giận lắng xuống, không có gia đình nào trở về chờ hắn.

Athena xuất hiện và đòi lại Hy vọng. Người từng chỉ đường cho Kratos giờ muốn nắm lấy sức mạnh còn sót lại. Sau thần linh và Titan, một lần nữa có người đứng trước hắn để quyết định quyền lực ấy nên thuộc về ai.

Kratos xoay thanh kiếm Olympus về phía mình. Hành động ấy giải phóng Hy vọng cho nhân loại, thay vì trao nó cho Athena. Cuối một trò chơi nơi phần thưởng thường có nghĩa là lấy sức mạnh về tay, hắn chọn để sức mạnh rời khỏi tay mình.

Có thể đọc lựa chọn này như lần Kratos tự cắt đứt việc tiếp tục làm công cụ cho người khác. Nhưng Hy vọng không dựng lại ngay những thành phố bị nhấn chìm, cũng không xóa cái chết của Pandora. Con người nhận một cơ hội giữa những hậu quả vẫn còn đó. Chính khoảng cách giữa cơ hội và sự cứu chuộc khiến cái kết chưa thể nhẹ nhõm.

Một vệt máu, thay cho lời khép lại

Ở hình ảnh sau cùng, thân thể Kratos không còn tại chỗ. Thanh kiếm nằm lại, một vệt máu kéo về phía mép vực. Trong phạm vi God of War III, dấu vết ấy giữ số phận của hắn ở trạng thái bỏ ngỏ. Câu chuyện không kết thúc bằng xác nhận rằng hắn đã chết vĩnh viễn.

Mối thù với Zeus đã tới đích. Những điều Kratos muốn giành lại thì vẫn ở ngoài tầm tay. Bởi vậy, câu hỏi “hạ được Zeus, Kratos còn lại gì?” không có một câu trả lời đủ gọn cho mọi người chơi. Có người nhìn thấy một lựa chọn tự do muộn màng. Có người chỉ thấy chiến thắng đến sau khi gần như mọi thứ đáng giữ đã mất.

Có lẽ hình ảnh ở lại lâu nhất không phải một ngai vàng đổ xuống. Đó là bàn tay từng nắm được Pandora, trước khi buông ra.