Cốt truyện God of War 1: Cái giá của sức mạnh

Trở về nơi Bóng ma Sparta bước ra ánh sáng

God of War ra mắt trên PlayStation 2 ngày 22/03/2005 tại Bắc Mỹ, do Santa Monica Studio phát triển. Đây là tác phẩm mở đầu loạt game theo thứ tự phát hành. Với người quen Kratos qua những chuyến đi ở Bắc Âu, trở lại bản này là gặp ông khi cơn giận vẫn dẫn đường, còn khả năng bảo vệ người thân chưa theo kịp sức mạnh trên đôi tay.

Khung cảnh, nhịp chiến đấu và cách kể mang dấu ấn thời PlayStation 2. Nhưng câu hỏi ở giữa cuộc phiêu lưu vẫn rất gần: khi đã đánh đổi tất cả để chiến thắng, ta còn muốn nhận phần thưởng ấy hay không? Muốn hiểu cái kết, cần nhìn lại lựa chọn đầu tiên của Kratos, lúc ông vẫn tin một chiến thắng nữa sẽ giải quyết được mọi chuyện.

Lời cầu xin được rèn thành song đao

Kratos từng là một tướng lĩnh Sparta, đem quân đi chinh phạt và lớn lên cùng những chiến công. Phía sau ông có vợ và con gái. Phía trước luôn có một chiến trường khác. Tham vọng khiến những gì đã giành được chưa bao giờ đủ; cho tới khi đạo quân man tộc đánh bại ông và đặt sinh mạng ông dưới một nhát búa.

Trong khoảnh khắc ấy, Kratos gọi Ares và nguyện phụng sự để đổi lấy sự sống. Lời cầu xin được chấp nhận. Song đao Hỗn Mang, hay Blades of Chaos, đến cùng những sợi xích nung đỏ quấn vào cánh tay. Ông thoát khỏi cái chết trước mắt, nhưng từ đây sức mạnh của ông phải phục vụ ý muốn của chiến thần.

Trong tay người chơi, những đường đao vươn theo xích tạo nên cảm giác tấn công rộng và dữ dội. Trong câu chuyện, cùng món vũ khí ấy mang dấu của một giao kèo. Ta càng quen với sức mạnh Kratos sử dụng, câu hỏi trên ảnh bìa càng có sức nặng: đôi tay ấy đang nắm quyền lực, hay đang mang xiềng xích?

Tro trắng trên da, một mái nhà không thể trở về

Phụng sự Ares, Kratos tiếp tục những cuộc tàn sát. Trong ngôi đền đang cháy, ông nhận ra quá muộn rằng hai người vừa ngã dưới lưỡi đao là vợ và con gái mình. Ares đã đưa họ tới đó để cắt đứt ràng buộc gia đình, thứ hắn cho là khiến một chiến binh không thể hoàn toàn thuộc về chiến tranh.

Mưu đồ của Ares giải thích vì sao họ xuất hiện, nhưng không xóa bàn tay đã vung đao. Bi kịch của Kratos nằm ở chỗ ấy: ông có một kẻ để căm hận, đồng thời có một hành động của chính mình không thể thu hồi. Nhà tiên tri nguyền cho tro cốt gia đình bám mãi trên da. Từ đó, màu trắng của Bóng ma Sparta trở thành dấu tích ông phải mang đi khắp thế gian.

Kratos từ bỏ Ares, rồi tìm đến các thần để chuộc tội. Báo thù có thể hướng cơn giận vào một mục tiêu; nó không hứa đưa gia đình trở lại. Mười năm phụng sự Olympus trôi qua, những cơn ác mộng vẫn còn. Ông đã đổi kẻ mình phục vụ, nhưng chưa tìm được cách sống với ký ức.

↗

Athens cháy, Athena đưa ra một nhiệm vụ cuối

Trên biển, Kratos nhận sức mạnh từ Poseidon và chiến đấu với Hydra. Song đao, phép thuật và cột buồm cùng tham gia vào màn hạ quái vật. Nhưng ngay sau chiến công, ông lấy chìa khóa của người thuyền trưởng còn sống rồi buông người ấy xuống. Cảnh này giữ lại một sự thật khó chịu: người đang cầu xin tha thứ vẫn có thể tàn nhẫn với sinh mạng khác.

Athena trao nhiệm vụ cuối cùng: cứu Athens khỏi Ares. Zeus đã cấm các thần trực tiếp giao chiến, nên Kratos được chọn làm người đối đầu với chiến thần. Nữ thần muốn bảo vệ thành phố của mình. Kratos muốn báo thù và tìm sự bình yên. Nếu thành công, các thần sẽ tha thứ cho ông. Cần nhớ chính xác lời hứa ấy khi đi tới cuối hành trình.

Athens là thành phố được Athena bảo trợ, một liên hệ cũng có trong tôn giáo Hy Lạp cổ. Đời sống thờ phụng khi ấy gắn với nhiều vị thần, đền thờ, lễ vật và sự cầu mong phù trợ. Trò chơi mượn chất liệu này để dựng cuộc xung đột riêng; giao kèo đẫm máu của Kratos không đại diện cho toàn bộ tín ngưỡng Hy Lạp.

Theo chỉ dẫn của nhà tiên tri, Kratos biết đến hộp Pandora: quyền năng có thể giúp người phàm giết một vị thần. Ares đang tàn phá ngay trước mắt, nhưng Kratos phải rời thành phố để tìm thứ cho phép mình chống lại hắn. Con đường báo thù dẫn vào sa mạc.

↗

Trên lưng Cronos, sức mạnh trở nên nhỏ bé

Giữa cát bụi, Cronos mang cả ngôi đền chứa hộp Pandora trên lưng. Kratos, người vừa xé đường qua quái vật và quân lính, chỉ còn là một chấm nhỏ trước thân thể Titan. Những sợi xích trở thành đường leo; hình phạt của một kẻ khổng lồ trở thành địa hình mà người chiến binh phải vượt qua.

Cảnh tượng ấy khiến thần thoại có sức nặng và kích thước. Quyền lực của các thần hiện diện trong thứ Cronos buộc phải gánh, trong quãng đường người phàm phải bò qua để chạm tới nó. Từ góc đọc của LYFP, ngôi đền trên lưng Titan còn nhắc lại điều đã hiện trên cổ tay Kratos: sở hữu sức mạnh phi thường vẫn có thể đi cùng sự lệ thuộc.

Người đốt xác ngoài đền đã chứng kiến nhiều kẻ đi tìm chiếc hộp mà không trở về. Lời cảnh báo khiến những cánh cửa trước mắt có thêm quá khứ. Artemis trao kiếm, nhưng vũ khí mới chỉ giúp Kratos bước vào một nơi mà sức mạnh cơ bắp không đủ trả lời mọi thử thách.

Có những cánh cửa lưỡi đao không mở được

God of War 1 liên tục đổi việc người chơi phải làm. Sau những trận đánh là cơ cấu đá, hành lang bị khóa và các thử thách cần quan sát. Đầu Medusa đem lại quyền năng hóa đá; đinh ba Poseidon mở khả năng khám phá dưới nước. Mỗi món đồ thay đổi giới hạn của Kratos, khiến hành trình tiến lên bằng cả sức chiến đấu lẫn hiểu biết về không gian.

Trong ngôi đền, một khối cầu đá có thể phá lối; đầu lấy từ quan tài có thể trở thành chìa khóa. Ở thử thách Hades, máu và những cơ cấu gắn với tượng tham gia vào cách mở đường. Các chi tiết rùng rợn được đặt ngay trong thao tác giải đố: muốn tới chiếc hộp, người chơi phải chạm vào những thứ mà nơi chôn cất thường giữ khỏi bàn tay người sống.

Quái vật đầu bò bọc giáp ở chặng cuối tiếp tục buộc Kratos dùng căn phòng như một phần vũ khí. Cơ cấu phóng cọc giúp kết liễu nó và phá đường phía sau. Khi hộp Pandora hiện ra, phần thưởng mang theo công sức của cả chuyến đi: đánh, leo, quan sát, giải đố và sống sót. Vì thế, việc mất nó ngay sau đó có sức nặng hơn một thất bại chỉ được kể bằng lời.

↗

Chạm tới chiếc hộp, rồi rơi xuống cõi chết

Từ Athens, Ares nhận ra mối đe dọa. Hắn phóng một cột đá xuyên quãng đường xa, ghim Kratos vào tường trước khi ông kịp dùng quyền năng trong hộp. Những sinh vật có cánh mang chiến lợi phẩm về cho Ares; người vừa vượt qua ngôi đền bị ném xuống cõi chết. Mọi khoảng cách và thử thách trước đó vẫn chưa đặt ông ngoài tầm tay chiến thần.

Dưới vực sâu, người thuyền trưởng xuất hiện lần nữa. Kratos dùng ông ta làm điểm bám rồi bỏ mặc phía dưới. Sự lặp lại này khiến hành trình chuộc lỗi trở nên gai góc: đau đớn chưa tự động dạy Kratos thương xót, và quyết tâm sống tiếp vẫn có thể được trả bằng cơ hội của người khác.

Sau những địa hình hiểm trở, một sợi dây được thả xuống cho ông trở về mặt đất. Người đào mộ bí ẩn đứng chờ, biết nhiều hơn những gì ông ta nói ra. Lúc này, câu chuyện giữ lại sự mơ hồ ấy để đưa Kratos trở về việc còn dang dở: Ares đã có chiếc hộp, nhưng chưa thực sự kết thúc được người đi tìm nó.

Ares biết nơi một chiến binh vẫn có thể gục ngã

Ares phô bày Athens đổ nát để thách thức Zeus và đe dọa Olympus. Trong lúc hắn mải khẳng định quyền lực, Kratos giành lại hộp Pandora. Quyền năng bên trong khiến ông lớn ngang vị thần trước mặt. Những lưỡi đao từng được trao để phục vụ Ares giờ hướng vào chính hắn.

Nhưng chiến thần còn một cách tấn công khác. Hắn kéo Kratos vào ảo cảnh, cho vợ con xuất hiện giữa những kẻ mang hình dạng của chính Kratos. Trận chiến bỗng có một mục tiêu đau đớn: giữ gia đình sống sót. Sau cả hành trình đoạt lấy sức mạnh, người chơi lại được đặt trước điều Kratos từng không làm được.

Ares tước song đao và phá hủy cơ hội cứu họ trong ảo cảnh. Khoảnh khắc ấy chạm vào niềm hy vọng mong manh rằng nếu mạnh hơn, Kratos sẽ sửa được mọi mất mát. Trở lại cuộc đối đầu, ông lấy thanh kiếm khổng lồ từ tượng Athena để chiến đấu đến cùng. Ares ngã xuống. Kẻ giăng bẫy đã chết, nhưng gia đình Kratos vẫn chỉ có thể trở lại trong ký ức.

Chiến thắng được ban thưởng, ký ức thì còn nguyên

Trước Athena, Kratos đòi sự bình yên mình đã chờ đợi. Nữ thần cho biết các thần đã tha thứ cho tội lỗi của ông, nhưng chưa từng hứa xóa những cơn ác mộng. Câu trả lời mở ra khoảng cách giữa phần thưởng được cam kết và điều Kratos mong nhận: được các thần tha thứ vẫn chưa giúp ông thôi nhìn thấy những người đã chết.

Tuyệt vọng, Kratos bước lên vách đá và buông mình xuống biển. Athena đưa ông trở lại. Ngôi vị thần chiến tranh đang bỏ trống, và người giết Ares được trao chỗ trên Olympus. Từ kẻ quỳ xuống cầu xin chiến thần, Kratos trở thành chiến thần mới.

Cái kết vì thế để lại một sự dang dở sâu hơn cuộc báo thù. Ông đã thoát quyền sai khiến của Ares, nhưng quá khứ vẫn đi cùng ông lên ngai. Với LYFP, đó là phần cay đắng nhất: thế giới có thể công nhận chiến thắng của một người trước khi người ấy biết sống tiếp với chính mình.

↗

Điều còn lại sau tiếng song đao

Bản God of War đầu tiên tạo ra sức hút từ chính sự lệch nhau giữa cảm giác chơi và số phận nhân vật. Người chơi có thêm vũ khí, mở được đường và hạ những đối thủ lớn hơn. Kratos tiến gần quyền lực, còn điều ông muốn lấy lại vẫn không trở về. Sự hả hê trong chiến đấu cùng tồn tại với cảm giác trống vắng ở cuối câu chuyện.

Tro trên da, xích trên cổ tay và ngôi đền trên lưng Titan khiến những ý niệm như tội lỗi hay hình phạt có hình dạng cụ thể. Đó là cách LYFP đọc chất thần thoại của trò chơi: mỗi quyền năng để lại dấu vết trên người mang nó. Thế giới ấy là sáng tạo riêng dựa trên chất liệu Hy Lạp, nơi bi kịch của Kratos được kể qua cả cảnh tượng lẫn hành động.

Trở lại God of War 1 sau những phần về sau, ta có thể thấy rõ hơn vì sao quá khứ của Kratos nặng đến thế. Ông từng tin sức mạnh đủ để giữ mọi thứ trong tay. Bài học đầu tiên đến khi đôi tay ấy đã có thể hạ một vị thần, mà vẫn không thể ôm lại gia đình.